Energiemarkt analyse 10 september 2025

Saoedi-Arabië leidt productieverhoging OPEC

“Onze laatste peilingen bij de groep wijzen erop dat zij serieus overwegen om die laatste tranche van de stopgezette leveringen liever vroeg dan laat af te wikkelen.” – Livia Gallarati, senior markt analist bij Energy Aspects

De ruwe olieproductie van OPEC steeg in augustus met 400.000 vaten per dag (bpd) en bereikte 28,55 miljoen bpd. Dit schrijft Bloomberg. Saoedi-Arabië, goed voor ongeveer de helft van de toename, brengt de vaten die het eerder onder vrijwillige productieverlagingen van de markt haalde, weer op de markt. De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Nigeria droegen ook bij, terwijl Libië een bescheiden toename zag door een verbetering van veiligheidsomstandigheden rondom belangrijke terminals.

De OPEC+ ministers kwamen zondag 7 september bijeen. In de dagen voorafgaand aan de OPEC+ vergadering werd al gespeculeerd dat de alliantie verdere toenames kan autoriseren, voorbij het al geplande terugschroeven van de vrijwillige reducties. Deze mogelijk hogere output toename drukte de olieprijs in aanloop naar de OPEC-vergadering. De prijsbeweging markeert de gevoeligheid voor elke bescheiden verschuiving van de OPEC-productie. Zeker nu voorraden in Amerika en Europa boven seizoengemiddelden blijven. Na de online vergadering van afgelopen zondag hebben 8 OPEC+-leden laten weten hun productie in oktober met 138.000 bpd te verhogen.

De interne dynamiek binnen OPEC+ ligt ook onder een vergrootglas. Kazachstan vergrootte in augustus haar productie met meer dan 2% ten opzichte van juli. Hiermee ging het land voorbij haar quota, terwijl Irak haar exporten blijft opvoeren ondanks aanhoudende disputen met de Koerdische Regionale Overheid. Het toont de uitdaging van compliance onder OPEC-leden nu de olieprijs nog steeds aantrekkelijk is om extra vaten op de markt aan te bieden.

Met ruwweg 1,65 miljoen vaten per dag aan vrijwillige verlagingen die volgens de OPEC+-afspraken nog altijd kunnen worden teruggedraaid, beschikt het kartel over een cruciale strategische reserve. Deze flexibiliteit vormt een stevige buffer: de productie kan relatief snel worden opgevoerd zodra marktomstandigheden daarom vragen. Het zwaartepunt van deze potentiële productietoename ligt bij Saoedi-Arabië en Rusland, terwijl kleinere bijdragen afkomstig zijn van Koeweit, de VAE en Kazachstan.

Volgens OPEC+-functionarissen wordt bewust ruimte gehouden om deze productie gedeeltelijk of volledig terug te brengen, afhankelijk van de ontwikkeling van vraag en geopolitieke risico’s. Dit terugdraaien van verlagingen heeft al geholpen om een scherpe prijspiek te temperen die voortkwam uit oplopende geopolitieke spanningen. Het vermogen de markt van extra vaten te voorzien benadrukt de invloed van OPEC+ op de prijsvorming, maar roept bij investeerders ook zorgen op over het risico van een toekomstig overaanbod, aldus The Wall Street Journal.

Vooralsnog zijn de extra OPEC+-vaten nog niet zichtbaar in de Amerikaanse voorraadcijfers. Marktanalisten wijzen erop dat de robuuste zomervraag en beperkte voorraadopbouw in OESO-landen deze impact hebben geabsorbeerd. Juist dit illustreert het belang van de vrijwillige verlagingen als sturingsmechanisme: ze bieden OPEC+ de mogelijkheid snel te reageren op zowel tijdelijke vraagpieken als op een veranderend evenwicht tussen aanbod en voorraden.

Hoewel extra aanbod goed zou zijn voor de consument en een winst voor Trump, kan het een financiële bedreiging zijn voor producenten uit de Amerikaanse schalie-industrie en voor OPEC+-leden zelf. De beslissing meer te gaan produceren onderstreept de huidige focus van OPEC+ op marktaandeel in plaats van prijsondersteuning.

Algoritmische handelaren droegen ook bij aan de prijsdaling van afgelopen week. Trendvolgende Commodity Trading Advisors (CTA’s) zijn contracten ruwe olie aan het verkopen sinds de kopers waren uitgekocht rond het niveau van $ 65 per vat (WTI). Het prijsverschil tussen WTI en Brent bedraagt momenteel $ 3,75 met een al jaren duurdere Brent olie. Volgens Daniel Ghali, een commodity strateeg bij TD Securities creëerde dit een paar rimpelingen en drukte de prijzen. “We denken dat er een vloedgolf aankomt“, zegt Ghali. ”We verwachten dat algoritmen nu op het punt staan om 40% van hun maximale omvang te verkopen.” Samantha Dart, analist bij Goldman Sachs Group Inc. schrijft in een notitie dat het huidige overaanbod in oliemarkten intensiveert. Ze voorspelt een Brent prijs in de lage $ 50 eind 2026.

Prijs Ruwe olie – Brent november 2025 ($/barrel) – dag cloud candle, log scale

Europa kampt met overbelaste stroomnetten

Een recent rapport van de Boston Consulting Group (BCG) laat zien dat wachttijden voor nieuwe stroomaansluitingen in heel Europa lang zijn. De onderzoekers waarschuwen dat de netcongestie een serieuze bedreiging vormt voor het slagen van de energietransitie.

Wijdverspreid Europese uitdaging

Hoewel het probleem zich vooral voordoet in Italië en het Verenigd Koninkrijk – waar wachtlijsten gezamenlijk goed zijn voor ongeveer 700 gigawatt aan aanvragen – zijn de wachtrijen ook in Duitsland (300 GW) en Nederland (121 GW) aanzienlijk. Nederland onderscheidt zich echter doordat de wachttijd, hoewel het aanvraagvolume kleiner is dan in sommige andere landen, met maximaal 10 jaar het langst is. Duitsland volgt op afstand met wachttijden van circa 7 jaar.

Een belangrijke oorzaak van de lange wachtrijen is het ‘first come, first served’-principe dat in veel landen geldt. BCG signaleert dat dit leidt tot kunstmatig opgeblazen wachtlijsten. Projecten worden voor de zekerheid op meerdere plekken ingeschreven of alvast aangemeld terwijl er nog onzekerheden zijn of een project daadwerkelijk doorgaat.

Verschillende landen experimenteren met alternatieve benaderingen. In het Verenigd Koninkrijk kijkt men bijvoorbeeld naar hoe ver projecten gevorderd zijn. In Duitsland krijgen projecten rond hernieuwbare energie voorrang. Nederland heeft sinds oktober vorig jaar een aanpak ingevoerd die kijkt naar maatschappelijk belang via een prioriteringskader.

Beheerders UK-datacentra haasten zich voor veiligstellen gasverbinding

“Het nationale gastransportnetwerk is klaar om een sleutelrol te spelen bij het faciliteren van deze cruciale investering, in samenwerking met de elektriciteitsnetwerken.” – CCO National Gas

Ontwikkelaars van datacentra in Groot-Brittannië rollen over elkaar heen om hun faciliteiten aan gasgestookte opwekcapaciteit te hangen. Dit meldt de Financial Times. De krant noemt hierbij vijf van dit soort projecten die gepland zijn in Zuid-Engeland. Het nationale gastransmissienetwerk is klaar om een belangrijke rol te spelen bij het faciliteren van deze kritische investering, in samenwerking met de elektriciteitsnetwerken volgens de chief commercial officer van National Gas in reactie op het nieuws.

De Starmer-regering heeft kunstmatige intelligentie (AI) uitgeroepen tot één van de topprioriteit gebieden van toekomstige economische groei. Dit samen met haar netto-nul plannen die een substantiële reductie betekenen van het aandeel van olie en gas in de Britse energiemix. Maar nog niet.

Volgens het Financial Times-rapport hebben de ontwikkelaars van deze vijf datacentra in Zuid-Engeland al formele verzoeken ingediend bij National Gas om aangesloten te worden op het gasnetwerk. Tegelijkertijd plannen sommige ontwikkelaars de bouw van hun eigen gasgestookte centrales vanwege de lange wachttijden.

De wildgroei aan datacentra heeft de elektriciteitsvraaggroei een turbocharge gegeven waardoor een stormloop is ontstaan op het veiligstellen van betrouwbare opwekcapaciteit. Dit jaar zullen Amerikaanse elektriciteitsbedrijven $ 212,1 miljard aan kapitaaluitgaven doen. Dat zou op jaarbasis een 22,3% toename betekenen. Er is dus haast bij het zekerstellen van nieuw elektriciteitsaanbod voor datacentra.

Datacentra drijven nu ook een investeringsgolf in nucleair. Eerder dit jaar had de Starmer-regering aangegeven dat het zou partneren met Big Tech bedrijven voor de expansie van nucleaire capaciteit als antwoord op de elektriciteitsvraag van datacentra.

Aardgas is opgekomen als meest geschikte elektriciteitsbron voor de AI-industrie. Het kan sneller worden gebouwd dan een conventionele nucleaire centrale en emitteert minder dan een kolencentrale. Bovendien levert het baseload aanbod, in tegenstelling tot wind en solar.

Prijs Baseload Elektriciteit leverjaar 2026 (eur/MWh) – week cloud candle, log scale

Duitsland vergroot energiezekerheid met nieuwe LNG-terminal

“De terminal Wilhelmshaven02, met de FSRU Excelsior, is nu volledig operationeel en kan bijdragen aan de leveringszekerheid en het vullen van de gasopslagfaciliteiten vóór het volgende stookseizoen.“– Deutsche Energy Terminal

De Duitse haven van Wilhelmshaven lanceert haar tweede LNG-terminal voor de verwerking van  geïmporteerde LNG meldt Deutsche Energy Terminal (DET), staatsbeheerder van de faciliteit. Wilhelmshaven 02 is op 29 augustus gestart met de commerciële activiteiten , na een succesvolle opstartfase. DET geeft aan dat de nieuwe LNG-terminal zonder bezwaar toestemming heeft gekregen van de Oldenburg Trade Supervisory Authority (GAA).

Wilhelmshaven is de plek van de eerste Duitse LNG-terminal die in december 2022 met operationele activiteiten startte, via de Höegh Esperanza Floating Storage & Regasification Unit (FSRU). Duitsland heeft sinds 2022 diverse drijvende LNG-importterminals geïnstalleerd om de grootste economie van Europa onafhankelijk van Russisch gas te maken.

Tot halverwege 2022 ontving Duitsland haar meeste gas uit Rusland via de Nordstream 1 pijpleiding. Begin september 2022 zette Rusland de leveringen stop omdat het de gasturbines niet kon  repareren vanwege Westerse sancties. De sabotage op Nordstream 1 en 2 vond plaats aan het eind van diezelfde maand.

Nadat het Russische aanbod wegviel werd Noorwegen Duitslands grootste leverancier van aardgas. Ook via pijpleiding. LNG-terminals worden gebruikt voor gasimporten uit Amerika en andere grote producenten van de super gekoelde brandstof. Wilhelmshaven 02 kan hier nu ook aan bijdragen.

Dit jaar zal de FSRU Excelsior het Duitse gasnetwerk naar verwachting met 1,9 miljard kubieke meter aardgas voeden. Dat is vergelijkbaar met de jaarlijkse aardgasconsumptie voor de verwarming van 1,5 miljoen vierpersoonshuishoudens. De komende twee jaar zal het vermogen om LNG in gas om te zetten en het gasnetwerk te voeden een capaciteit bereiken vergelijkbaar met de jaarlijkse stookbehoeften van 3,7 miljoen huishoudens.

Prijs TTF gas leverjaar 2026 (eur/MWh) – dag cloud candle, log scale

China versnelt kolencentrale-aanwas tot 9-jarig hoogtepunt

 “De opkomst van schone energie in China stimuleert zowel economische groei als decarbonisatie, maar de voortdurende uitbreiding van steenkool dreigt dit te belemmeren.” – Qi Qin, China analist bij CREA

Ondanks recordtoevoegingen aan solar- en windcapaciteit en sterk groeiende hernieuwbare energieproductie, heeft China kolen nog niet opgegeven. Het tegendeel is waar. Gedurende de eerste helft van 2025 voegde China 21 gigawatt (GW) aan kolenelektriciteit toe. Het hoogste volume voor een eerste half jaar sinds 2016, meldden Centre for Research on Energy & Clean Air (CREA) en Global Energy Monitor (GEM) in hun tweejaarlijkse review van China’s kolenprojecten.

Voorspeld wordt dat de toegevoegde kolencapaciteit voor het gehele jaar de 80 GW overschrijdt. Wereldwijd is China leider in hernieuwbare energiecapaciteit-installaties, als ook leider in kolencentrale-elektriciteit. Het land blijft de belangrijkste aanjager van de recordhoge wereldwijde kolenvraag. Ook wil China een boost geven aan haar binnenlandse kolenvraag en prijzen dit jaar. De kolenprijzen in China zijn dit jaar gedaald. Dit drukt op de winsten en winstgevendheid van de kolenproducenten.

Ondanks eerdere signalen van een vertraging in kolen-elektriciteit en een toename van schone energie, blijven kolen een belangrijke rol spelen in China. Veel nieuwe projecten lijken een “laatste kans”-strategie te volgen vóór China’s 2030 CO₂-piekdoelstelling. In H1 2025 werd 75 GW aan nieuwe en herleefde projecten voorgesteld – het hoogste niveau in tien jaar. De toename van de kolencentralecapaciteit is het gevolg van de goedkeuring van kolenprojecten in 2022 en 2023. Destijds gaf China iedere week goedkeuring voor twee nieuwe kolencentrales. In beide jaren werd toestemming gegeven voor meer dan 100 GW aan kolencentralecapaciteit, per jaar. Deze trend wordt deels gedreven door lokale overheden en kolenbedrijven, die economische ontwikkeling en energiezekerheid als rechtvaardiging gebruiken. Volgens de review zal deze trend waarschijnlijk aanhouden tot in 2026 en 2027, tenzij andere beleidsmaatregelen genomen worden.

Qi Qin, hoofdauteur van het rapport en China-analist bij CREA stelt dat schone energie de motor is achter de economische groei en decarbonisatie in China, terwijl de uitbreiding van kolencentrales dit proces ondermijnt. Volgens Qin zijn meer kolencentrales niet alleen een verspilling van investeringen, maar verdringen zij mogelijk ook hernieuwbare energiebronnen – de werkelijk drijvende kracht achter China’s economische toekomst.

Prijs ICE Coal leverjaar 2026 (usd/t) – week cloud candle, log scale

Dit zijn de meest krachtige auto’s

Van hybride hyperauto’s tot hoge-output EV’s, de hoeveelheid paardenkracht die auto’s tegenwoordig kunnen genereren is werkelijk indrukwekkend. In deze infographic rangschikt Visual Capitalist de 20 krachtigste auto’s van 2025. Van benzine, hybride tot volledig elektrische ‘powertrains’.

De gegevens voor deze rangschikking komen van Motor1 met details over paardenkracht, prijskaartje en oorsprong van de meest extreme productiewagens beschikbaar in 2025. Meestal loopt het prijskaartje in de miljoenen. Toch zijn er een aantal verrassingen bij die de stelling tarten dat kracht altijd met exclusiviteit gepaard moet gaan.

Koenigsegg en de rol van Zweden in hyperautotechniek

Koenigsegg blijft in deze rangschikking opvallen als enige Zweedse producent op de lijst. Haar vlaggenschip Gemera produceert 2.300 pk. Hiermee voert ze niet alleen het wereldwijde scorebord aan, maar verslaat ook de conventie door een 4-zitter hybride te zijn. De standaard Gemera heeft een 3-cilinder tweeling-turbo motor en drie elektrische motoren voor 1.700 pk. De opgewaardeerde 2.300 pk versie gebruikt een V8-motor en een enkele elektrische motor.

De reputatie van Zweden op het gebied van engineering leunde traditioneel op veiligheid en praktisch gebruik. Koenigsegg heeft echter een unieke niche uitgekerfd in de markt voor hyperwagens. Alle wagens zijn zeer exclusief en kosten meer dan $ 1 miljoen.

Grote EV-kracht van andere toegankelijke merken.

Elektrische voertuigen zijn in deze ranking ruim vertegenwoordigd. Met modellen van Tesla, Rivian en Lucid die opduiken naast miljoenen-dollar kostende hyperwagens. De Tesla Model S Plaid en Rivian R1T Quad Motor overschrijden beiden de grens van 1.000-pk terwijl ze wat dichter bij het gemiddelde consumentenbudget blijven. De R1T Quad zal naar verwachting een startbedrag kennen van $ 115.990.

De prijs voor CO2-rechten heeft de weg naar boven gevonden na een horizontale consolidatie. Een aantal weken geleden zag de grafiek er sterk uit in die zin dat de rally vanaf het dieptepunt minder dan 50% neerwaarts is gecorrigeerd. Met een hogere bodem betekent dat de trend waarschijnlijk omhoog gericht is. Dit wordt mede gedreven door de naderende deadline van 30 september, waarop bedrijven hun emissierechten over het leveringsjaar 2024 moeten verantwoorden en inleveren bij de NEa. Er vinden momenteel nog last-minute aankopen plaats om aan deze verplichting te voldoen.

Prijs Emissierechten – Dec-25 contract EEX (eur/t) – week cloud candle, log scale

Mitsubishi verlaat drie offshore windprojecten in Japan

“Na overleg tussen de partners hebben we vastgesteld dat het opstellen van een haalbaar businessplan onder de huidige omstandigheden niet haalbaar is.” – Mitsubishi Corporation

Mitsubishi Corporation trekt de stekker uit de ontwikkeling van drie offshore windprojecten in Japan. Oorzaken zijn onverwachte veranderingen en toenemende uitdagingen in de markt meldt het Japanse conglomeraat. Afgelopen februari gaf Mitsubishi te kennen haar bedrijfsplannen voor Japanse offshore wind power generatieprojecten te herzien vanwege materiele wijzigingen in de macro-economische omgeving.

In december 2021 won Mitsubishi via een Japanse veiling de drie projecten op zee. Sindsdien is de bedrijfsomgeving voor offshore wind power wereldwijd significant verslechterd door factoren als krappe toeleveringsketens, inflatie, wisselkoersen en stijgende rentes. Als gevolg van de herziening van de bedrijfsplannen voor deze projecten door deze onverwachte veranderingen heeft Mitsubishi besloten de ontwikkeling van deze windprojecten stop te zetten.

Mitsubishi heeft geprobeerd zich aan te passen aan deze veranderingen door het evalueren van diverse mogelijkheden waaronder herbeoordeling van kosten, projecthorizon en opbrengsten. De beslissing van Mitsubishi de projecten in Japan te verlaten komt op een moment van toenemende tegenwind voor de offshore wind sector wereldwijd.

Ørsted, werelds grootste offshore windprojectontwikkelaar, waarschuwde in mei al voor een aanhoudende uitdagende omgeving voor de industrie, in ieder geval op korte termijn.Recent stapelden de problemen zich op voor Ørsted nadat het Amerikaanse Department of the Interior’s Bureau of Ocean Energy Management (BOEM) een stop-werk bevel voor het Revolution Wind project aan de Amerikaanse oostkust. Het project is voor 80% afgerond met alle offshore funderingen geïnstalleerd, evenals 45 van de 65 windturbines. De joint venture Revolution Wind van Ørsted en Global Infrastructure Partner’s Skyborn Renewables houdt zich aan het Amerikaanse bevel en neemt passende stappen voor het stopzetten van de offshore activiteiten, aldus het Deense bedrijf.