Koud, groen Europa: wat er gebeurt als ideologie het wint van fysica
“Een anti-fossiele brandstof, anti-boren Europese Unie houdt haar bevolking alleen in leven dankzij een pro-fossiele brandstof, pro-menselijke regering aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.” – Vijay Jayaraj, RealClearMarkets
Europa profileert zich als de zelfverklaarde kathedraal van de groene transitie
Bureaucraten in Brussel en politici in Berlijn hebben decennialang de wereld de les gelezen over de morele noodzaak om koolwaterstoffen af te zweren. Ze hebben een narratief geconstrueerd van de Europese Unie als een schitterende stad, aangedreven door wind en zon, en daarmee een netto-nul utopie vormgegeven.
Maar toen de eerste echte winterkou dit najaar over het continent trok, stortte die façade in onder het gewicht van de fysieke realiteit.
Europa is voor ongeveer 70% van haar totale energieverbruik afhankelijk van fossiele brandstoffen. Dit cijfer is door de jaren heen hardnekkig consistent gebleven, ondanks miljarden euro’s uitgegeven aan zonne- en windinfrastructuur. De veelgeprezen groei in die technologieën verhult een fundamentele waarheid over energiesystemen die Europese beleidsmakers weigeren publiekelijk te erkennen: elektriciteit is slechts een fractie van de totale energievraag.
Transport, verwarming, industriële processen en productie draaien nog steeds overweldigend op olie, aardgas en steenkool. De aandacht vestigen op toevoegingen in hernieuwbare stroomopwekking terwijl het bredere energieplaatje wordt genegeerd, is als trots zijn op een nieuwe voordeur terwijl de rest van het huis in puin ligt.
Eind november ging de kwetsbaarheid van een weersafhankelijk energiesysteem in de etalage toen de temperaturen daalden en de vraag naar ruimteverwarming steeg. Dit is een voorspelbaar kenmerk van het leven op het noordelijk halfrond, maar het Europese energiebeleid lijkt er eeuwig door verrast te worden.
Precies toen gezinnen het meest behoefte hadden aan warmte, weigerde de wind te waaien. Dit is de “Dunkelflaute” – de donkere windstilte – waarvoor ingenieurs al jaren waarschuwen. Windopwekking kelderde met 20%.
Netbeheerders, die een back-upbron nodig hadden om black-outs te voorkomen, wendden zich niet tot batterijen – die blijven hopeloos ontoereikend voor de klus. In plaats daarvan schakelden ze een werkpaard van de huidige energiesystemen in: aardgas. Gasgestookte opwekking steeg met meer dan 40% om het gat te vullen dat was achtergelaten door stilgevallen windturbines.
In Nederland lagen de graaddagen voor verwarming 35% boven het vijfjarig gemiddelde. Data uit half november schetst een vernietigend beeld van het falen van zogenaamde hernieuwbare energie. Tussen 14 en 21 november, toen de eerste koudegolf de regio in zijn greep kreeg, schoot de Europese gasvraag omhoog met 45%.
In absolute termen sprong de dagelijkse gasvraag met 0,6 miljard kubieke meter per dag omhoog. Dit was geen geleidelijke stijging. Het was de paniekgeleide piek van een 75% toename in de verwarmingsbehoefte van huishoudens en bedrijven.
Gasopslaglocaties waren de onbezongen helden van dit drama en voorzagen in ongeveer 90% van de sprong in de dagelijkse vraag tijdens een kritieke week. Onttrekkingen uit opslagfaciliteiten stegen met bijna 450%.
De omvang van deze interventie door aardgas is moeilijk te overschatten. Om die 0,6 miljard kubieke meter gas in perspectief te plaatsen: het energie-equivalent van die hoeveelheid gas is de dagelijkse output van 220 kerncentrales – een aantal dat bijna vijf keer zo groot is als de gehele Franse nucleaire vloot.
Stel je de catastrofe voor als Europa haar netto-nul doelen had bereikt en haar gasinfrastructuur had geëlimineerd. Er is geen batterijsysteem op aarde, bestaand of gepland, dat het equivalent van 220 kernreactoren kan inzetten.
Ondanks dit woeste gasverbruik zijn de prijzen relatief stabiel gebleven. Dit was niet te danken aan Europese vooruitziendheid. Het kwam door het “vredesdividend” van het mogelijk oplossen van het Oekraïneconflict en, nog belangrijker, een vloed van vloeibaar aardgas uit de Verenigde Staten.
Hier ligt de ultieme ironie van het verhaal: Een anti-fossiele brandstof, anti-boren Europese Unie houdt haar bevolking alleen in leven dankzij een pro-fossiele brandstof, pro-menselijke regering aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.
De Verenigde Staten, door koolwaterstofproductie aan te moedigen, hebben het overschot gecreëerd dat nu Europese huizen verwarmt.
Fossiele brandstoffen zijn de levensader van het dagelijks leven, vooral in geavanceerde samenlevingen die niet kunnen draaien op het wensdenken van wind- en zonaanbidders. De stabiliteit van de Europese samenleving rust vandaag op de schouders van Amerikaanse gasboorders.
De Europese Unie dient als waarschuwing voor wat er gebeurt wanneer ideologie de fysica verslaat. Klimaatmandaten kunnen de wind niet laten waaien. De “groene” keizer heeft geen kleren aan, en schatje, het is koud buiten.