Energiemarkt analyse 8 oktober 2025

OPEC+ zet Reuters-lek over olieplannen weg als “geheel inaccuraat en misleidend”

“Voorlopig is de kloof tussen de quota in de krantenkoppen en de fysieke stromen nog even groot als altijd.” – Julianne Geiger, onderzoeker

Reuters meldt opnieuw olieprijsbewegingen veroorzaakt door berichten via anonieme bronnen over een mogelijke productieverhoging door OPEC+ in november. Volgens de gelekte informatie zou Saudi-Arabië een verhoging van 274.000 tot 548.000 vaten per dag willen, terwijl Rusland pleit voor een bescheiden stijging van 137.000 vaten per dag.

OPEC+ heeft fel gereageerd op deze berichten en noemt ze “volledig onjuist en misleidend”. Dit werd opgevat als een directe aanval op Reuters. De groep benadrukt dat quota-verhogingen niet automatisch leiden tot daadwerkelijke productie, aangezien veel leden zoals Nigeria, Angola en Irak nog steeds eerdere overproductie compenseren en niet in staat zijn hun output te verhogen.

Slechts 75% van de beloofde verhogingen sinds april is daadwerkelijk gerealiseerd. Alleen Saudi-Arabië en de VAE beschikken over voldoende reservecapaciteit. Hierdoor ontstaat een kloof tussen wat op papier wordt aangekondigd en wat uiteindelijk fysiek wordt geleverd.

De markt reageert sterk op deze geruchten. De prijs van Brent ruwe olie daalde al met meer dan 7%, ondanks dat de extra olie nog niet is verschenen.

Dit fenomeen wordt “markt-theater” genoemd, waarbij verwachtingen en media-aandacht de prijzen beïnvloeden, los van de feitelijke olieproductie.

Prijs Ruwe olie – Brent december 2025 ($/barrel) – dag cloud candle, log scale

“Nucleaire energie levert uitstekende basislaststroom, maar elektriciteitsnetten hebben ook flexibele opwekking nodig die snel kan worden op- en afgeschakeld om schommelingen in de vraag op te vangen . Ondanks de uitdagingen op het gebied van variabiliteit blijven zonne- en windenergie voor veel toepassingen kosteneffectief en zullen een essentiële rol blijven spelen in de energiemix.” – Nainish Gupta, directeur hernieuwbare energiecertificatenportfolio en naleving van regelgeving bij POWWR

Kernenergie als motor achter de datacentergroei

Om de belofte van een energie renaissance waar te maken moeten nucleaire bronnen eerst nog complexe operationele, financiële en personeelsuitdagingen overwinnen. Dit schrijft POWWR-directeur Nainish Gupta. Hij onderzoekt of kernenergie een haalbare en strategische oplossing is om de snel groeiende energiebehoefte van datacenters te ondersteunen, vooral gezien de opkomst van AI en cloudtechnologie. Hieronder de samenvatting van zijn bevindingen.

De wereldwijde explosie van datacenters, gedreven door kunstmatige intelligentie en cloud computing, leidt tot een ongekende stijging in energiebehoefte. Techgiganten zoals Microsoft en Meta grijpen steeds vaker naar kernenergie als oplossing voor hun behoefte aan betrouwbare, koolstofarme stroom. Zo wordt de stilgelegde kerncentrale Three Mile Island opnieuw opgestart om datacenters van stroom te voorzien.

Waarom kernenergie aantrekkelijk is voor techbedrijven

• Stabiele energievoorziening: Kernenergie biedt constante stroom, essentieel voor 24/7 draaiende datacenters.
• Lage uitstoot: Het helpt bedrijven hun klimaatdoelstellingen te halen.
• Lange termijncontracten: Techbedrijven zijn bereid tientallen jaren elektriciteit af te nemen, wat investeringen in oude centrales rendabel maakt.

Uitdagingen bij herstart van kerncentrales

• Verouderde infrastructuur: Stilgelegde centrales vereisen miljoeneninvesteringen en jarenlange renovatie.
• Cyberveiligheid: Oude systemen zijn kwetsbaar voor moderne cyberaanvallen.
• Personeelstekort: Er is een gebrek aan gekwalificeerde technici door jarenlange stilstand.
• Beperkte uraniumproductie: De toeleveringsketen moet opnieuw worden opgebouwd.

Breder energieperspectief

Hoewel kernenergie een belangrijke rol speelt, blijft een diverse energiemix noodzakelijk. Een snelle opstart van kerncentrales is niet realistisch, dus gas, zon en wind blijven essentieel om de energievraag op korte termijn te dekken.

Financiering en toekomst

De bereidheid van techbedrijven vooraf te investeren in kernenergie creëert een nieuw financieringsmodel gebaseerd op werkelijke marktvraag. Dit zou ook andere sectoren kunnen inspireren. Toch waarschuwt het artikel dat haastige herstartprojecten risico’s met zich meebrengen. Geduld, beleidsondersteuning en investeringen in menselijk kapitaal zijn cruciaal voor succes.

Prijs Baseload Elektriciteit leverjaar 2026 (eur/MWh) – week cloud candle, log scale

Rusland: lagere gasprijzen voor China ten opzichte van Europa en Turkije

“Het verschil tussen Chinese en Europese prijzen kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de regionale LNG-dynamiek, aangezien goedkoper pijpleidinggas China een sterkere onderhandelingspositie geeft bij het afsluiten van spotcontracten met andere leveranciers.” – Charles Kennedy, OilPrice.com

Rusland verwacht aardgas aan China te verkopen tegen significant lagere prijzen dan dat het land vraagt voor gas richting Europa en Turkije. Dit is te lezen in een draft outlook van het Economie ministerie verbonden aan het 2026 budget. Het document, ingezien door Bloomberg, voorspelt dat Chinese leveringen de komende 3 jaar ten minste 27% goedkoper zullen zijn dan de Europese en Turkse leveringen. Dit gat bedraagt 38% voor het huidige jaar.

De cijfers laten zien welke prijs Moskou betaalt voor haar verschuiving oostwaarts. Met Europa grotendeels buiten beeld heeft Rusland volumes naar de Power of Siberia pijpleiding overgeheveld. Het land voert de druk op om de lang uitgestelde Power of Siberia-2 definitief te maken, een verbinding van 50 miljard kubieke meter richting noord-China. De pijpleidingen garanderen een uitweg voor Siberisch gas, maar tegen veel lagere prijzen vergeleken met wat Europa ooit betaalde.

Uitlatingen van Russische functionarissen wijzen in dezelfde richting. Gazprom-topman Alexei Miller heeft publiekelijk erkend dat gasleveringen aan China tegen een lagere prijs plaatsvinden dan aan Europa. President Vladimir Poetin omschreef dit als het bieden van een “concurrentievoordeel” aan China. Chinese woordvoerders hanteren voorzichtiger bewoordingen en spreken over “redelijke marktprijzen” en “concurrerende voorwaarden”. Toch bevestigen rapporten in media zoals Guancha en Cnyes dat Rusland China gunstigere voorwaarden biedt dan haar Westerse afnemers.

De strategie weerspiegelt de onderhandelingsmacht van China als dominante koper, bereid om grote Russische volumes te absorberen. Moskou is verzekerd van een lange termijn afzetmogelijkheid voor gas, zelfs als dit lagere opbrengsten per eenheid betekent. Het prijsverschil tussen Chinese en Europese gasleveringen kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de financiële positie van Gazprom en de regionale LNG-markt. Zeker als China dankzij Russisch pijpleidinggas met korting een sterkere onderhandelingspositie krijgt ten opzichte van andere leveranciers op de spotmarkt.

Maandag 6 oktober steeg de gasprijs van front maand november met 5,3%. De prijs van front kalenderjaar nam toe met bijna 3,5%.

Prijs TTF gas leverjaar 2026 (eur/MWh) – dag cloud candle, log scale

Witte Huis: noodverordeningen om kolencentrales te laten draaien

“Ik denk dat het beleid van deze regering erop gericht zal zijn de sluiting van kolencentrales tegen te gaan.” – Chris Wright, Amerikaanse energiesecretaris

Amerikaanse regering grijpt in bij dreigende stroomtekorten

De regering-Trump heeft noodmaatregelen genomen om de dreigende elektriciteitscrisis aan te pakken, meldt Bloomberg. Door het openhouden van kolencentrales via noodverordeningen probeert men sluitingen te voorkomen. Deze ingreep volgt op jaren van ineffectief beleid rond hernieuwbare energie en een sterk stijgende elektriciteitsvraag, met name door de groei van AI-datacenters. In de Mid-Atlantische staten leidt dit tot ernstige capaciteitsproblemen die volgens energiesecretaris Chris Wright “zorgwekkend” zijn. Ook in de media groeit het besef dat de situatie politieke gevolgen kan hebben, met name voor de Democratische partij.

Het Amerikaanse ministerie van Energie heeft inmiddels noodverordeningen uitgevaardigd om twee fossiele energiecentrales operationeel te houden. Een kolencentrale van Consumers Energy in Michigan en een olie-gasinstallatie van Constellation Energy in Pennsylvania. Naar verwachting zullen meer centrales volgen. Volgens de laatste gegevens van de EIA staat dit jaar de sluiting gepland van circa 8,1 GW aan kolencapaciteit, ongeveer 5% van de totale Amerikaanse elektriciteitsproductie.

Tijdens een evenement van de New York Times verklaarde Wright dat het regeringsbeleid gericht is op het voorkomen van verdere sluitingen van kolencentrales. Hij waarschuwde dat het uitschakelen van werkende centrales de elektriciteitsprijzen zou verhogen en de herindustrialisering van de Amerikaanse economie zou belemmeren. Wright benadrukte dat het doel is betaalbare energie te garanderen voor consumenten en om sectoren zoals datacenters, halfgeleiderproductie en metaalindustrie in Amerika te behouden.

Structurele problemen op het Amerikaanse elektriciteitsnet

Volgens analisten van Goldman Sachs, onder leiding van Hongcen Wei, staat de Amerikaanse elektriciteitsmarkt aan het begin van een langdurige crisis. Ze waarschuwen voor prijsstijgingen en stroomuitval, mede doordat 9 van de 13 regionale netwerken zich op of onder kritieke betrouwbaarheidsniveaus bevinden. Dit vergroot het risico op black-outs tijdens piekuren.

Wright zei eerder dit jaar tegen het Congres dat subsidies voor zonne- en windenergie negatieve gevolgen hebben gehad voor de stabiliteit van het net. In juli verklaarde hij tegenover Fox Business dat de regering plannen heeft de energiecapaciteit uit te breiden.

Tot slot roept het artikel op tot politieke verantwoording voor beleidsmakers die volgens de auteur verantwoordelijk zijn voor het huidige energiebeleid. Er wordt verwezen naar een lopende rechtszaak rond een vermeende misbruik van publieke middelen, waarbij $20 miljard aan fondsen naar NGO’s is weggesluisd. Dit bedrag staat nog vast bij Citibank.

Uitdagingen in het Europese en Nederlandse elektriciteitsnet: een parallel met Amerika

Net als in Amerika staat ook het Europese elektriciteitsnet onder toenemende druk door de snelle elektrificatie van de samenleving en de groeiende vraag vanuit digitale infrastructuur, zoals datacenters. In Nederland wordt deze druk steeds zichtbaarder, met waarschuwingen van netbeheerders zoals Enexis en Stedin over mogelijke elektriciteitsuitval en capaciteitsproblemen.

Toenemende vraag en beperkte capaciteit

De combinatie van warmtepompen, elektrische voertuigen en een sterke toename van zonne-energie zorgt voor piekbelasting op het net. In koude wintermaanden kan dit leiden tot urenlange stroomuitval, zoals Enexis recent waarschuwde voor regio’s als Tilburg en Den Bosch. Tegelijkertijd ontstaan in de zomer overschotten door zonneproductie die het net eveneens belasten.

Structurele knelpunten

Nederland kampt met een tekort aan reservecapaciteit. De infrastructuur groeit onvoldoende mee met de vraag en het tempo van netuitbreiding blijft achter bij de ambities van de energietransitie. In Zeeland zet Stedin inmiddels mobiele batterijen in voor het opvangen van tijdelijke pieken .Een noodmaatregel die de structurele uitdagingen onderstreept.

Beleidsmatige en technologische oplossingen

Waar Amerika inzet op het openhouden van fossiele centrales, kiest Nederland voor flexibiliteit en innovatie. Denk aan:

• Flexibele contracten voor grootverbruikers
• Decentrale opslag via batterijen
• Slimme sturing van vraag en aanbod via digitaal netbeheer

Toch komt de rode draad overeen: zonder snelle investeringen in infrastructuur en betrouwbare reservecapaciteit dreigt het stroomnet een rem te worden op economische groei en digitale ontwikkeling.

Prijs ICE Coal leverjaar 2026 (usd/t) – week cloud candle, log scale

China’s groene droom valt in duigen : vervolg Introductie

“In dit top-down systeem neemt een centrale overheid of administratieve instantie alle belangrijke beslissingen met betrekking tot stedelijke ontwikkeling, in plaats van te vertrouwen op marktkrachten of individuele keuzes.” – Stu Cvrk, columnist The Epoch Times

China heeft zich de afgelopen decennia gepositioneerd als wereldleider in groene technologie met dominante productieaandelen in zonnepanelen, elektrische voertuigen en batterijen. In 2024 droegen deze sectoren naar schatting een kwart bij aan het nationale BBP. Deze groei is echter sterk afhankelijk van buitenlandse subsidies, met name uit het Westen.

Ideologische verwevenheid van groen en controle

De Chinese overheid koppelt groene technologie aan een bredere ideologie van gecontroleerde urbanisatie. Via stedelijke modellen zoals de “15-minute community” in Shanghai worden mobiliteit en energieverbruik gestuurd en ondersteund door grootschalige surveillance & sociale controle technologie. Groene transitie wordt zo niet alleen economisch, maar ook politiek en sociaal ingezet.

Internationale afhankelijkheid en kwetsbaarheid

China’s groene export is nauw verbonden met Westers klimaatbeleid en subsidies. Recente Amerikaanse beleidswijzigingen, waaronder een kritisch rapport van het Department of Energy, ondermijnen de wetenschappelijke basis voor CO₂-gerelateerde regelgeving. Dit zet druk op de legitimiteit van groene investeringen en kan leiden tot het wegvallen van subsidies.

Economische risico’s

De mogelijke herroeping van de Amerikaanse EPA-regelgeving vormt een directe bedreiging voor China’s groene industrie. De eerste tekenen zijn zichtbaar: grote Chinese zonnebedrijven hebben al een derde van hun personeel moeten ontslaan. Dit wijst op overcapaciteit en afnemende buitenlandse vraag.

Zou de Chinese economie het verlies aan Amerikaanse groene subsidies kunnen doorstaan? Reuters merkte in augustus al op dat “China’s grootste solar-bedrijven afgelopen jaar bijna een derde van hun werkkrachten hebben geloosd”.

De prijs voor CO₂-emissierechten is recent gestegen tot $80 per ton, waarmee de neerwaartse druk op de markt lijkt afgenomen. Een belangrijke oorzaak is het naderende Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) van de Europese Unie, dat vanaf januari 2026 volledig van kracht wordt. Dit systeem legt een CO₂-heffing op aan geïmporteerde producten met hoge uitstoot, zoals staal, aluminium en cement, om deze in lijn te brengen met Europese klimaatkosten.

De Britse wens voor een vrijstelling van CBAM leidt tot prijsdruk: goedkopere Britse producten verhogen de vraag, wat de emissieprijs verder opdrijft. Dit heeft directe gevolgen voor Europese producenten die meer emissierechten nodig hebben en dus hogere kosten ervaren.

Tegelijkertijd presenteerde China nieuwe klimaatdoelstellingen: een uitstootreductie van 7–10% in tien jaar en 30% duurzame energie in 2035. De plannen worden als weinig ambitieus beschouwd, zeker gezien China verantwoordelijk is voor ruim een kwart van de wereldwijde uitstoot. In combinatie met het mogelijke wegvallen van Amerikaanse subsidies en de herziening van de EPA-regelgeving, komt China’s groene exportmodel onder druk te staan.

Een aantal weken geleden werd in dit rapport al gewezen op het sterke technische patroon die de prijs van CO2-rechten liet zien. De uitbraak die uiteindelijk volgde heeft inmiddels € 80 per ton bereikt.

Prijs Emissierechten – Dec-25 contract EEX (eur/t) – dag cloud candle, log scale

Nieuwe kwantum-doorbraak zou kunnen leiden tot super-efficiënte elektronica

“Dit gebrek aan weerstand betekent een gebrek aan energieverlies, wat enorme en ontwrichtende gevolgen kan hebben voor vrijwel elke sector die gebruikmaakt van moderne technologie.” – Haley Zaremba, OilPrice.com

Quantumdoorbraak opent weg naar energie-efficiënte elektronica

Onderzoekers van MIT hebben een belangrijke doorbraak bereikt in het bestuderen van het kwantum-Hall-effect, een fenomeen waarbij elektronen zich zonder weerstand langs de randen van een materiaal bewegen. Door supergekoelde natriumatomen te gebruiken en hun positie met lasers te manipuleren konden wetenschappers dit effect op grotere schaal nabootsen en observeren. Dit biedt nieuwe inzichten in zogeheten “edge-state” physics, cruciaal voor de ontwikkeling van elektronica zonder energieverlies.

Toepassingen en impact

• Frictionless electron flow kan leiden tot super-efficiënte circuits en kwantumcomputers.
• Kwantumcomputers zijn potentieel tot 100 keer energiezuiniger dan conventionele supercomputers, wat van groot belang is gezien de snel stijgende energiebehoefte van AI-systemen.
• Kwantum computing werkt met qubits in plaats van binaire bits, waardoor informatieverwerking fundamenteel verandert via het principe van superpositie.

Strategische relevantie

Deze technologische vooruitgang is niet alleen een wetenschappelijke mijlpaal, maar ook een potentiële oplossing voor de energiecrisis in de techsector. Naarmate AI en datacenters exponentieel groeien, wordt kwantumtechnologie steeds relevanter voor energiezekerheid en duurzaamheid.

Hoewel commerciële toepassing nog ver weg is, markeert deze doorbraak een belangrijke stap richting een toekomst waarin energieverlies in digitale systemen tot het verleden behoort.