De congestie van het elektriciteitsnet wordt een steeds groter obstakel voor Europese bedrijven. Organisaties krijgen steeds vaker te horen dat uitbreiding van hun activiteiten onmogelijk is door een verzadigd elektriciteitsnet. Ondertussen wordt de druk om te elektrificeren en koolstofvrij te maken steeds groter. De oplossing? Flexibel energieverbruik. Niet alleen om de continuïteit van uw activiteiten te waarborgen, maar ook om actief bij te dragen aan een efficiënter gebruik van de netcapaciteit.

Toch is niet elke maatregel per definitie geschikt. Onafhankelijk en objectief advies is essentieel om kostbare misstappen en gemiste kansen te voorkomen.

Wat is flexibiliteit in energieverbruik?

Flexibiliteit verwijst naar het vermogen van een organisatie om haar elektriciteitsverbruik of -opwekking tijdelijk aan te passen. Dit kan inhouden dat het energieverbruik wordt verschoven naar daluren, dat pieken in het verbruik worden weggewerkt of dat overtollige energie wordt opgeslagen in batterijen. Deze aanpassingen helpen de druk op het elektriciteitsnet tijdens kritieke perioden te verminderen.

Het is belangrijk om te benadrukken: het implementeren van flexibiliteit vereist analyse op maat. Wat voor het ene bedrijf werkt, kan voor een ander bedrijf onhaalbaar of onrendabel zijn. Door de snelle verschuivingen op de energiemarkt kunnen maatregelen die vandaag levensvatbaar lijken, morgen hun waarde verliezen. Onafhankelijke berekeningen zijn essentieel.

Waarom nu handelen?

Momenteel staan meer dan 9.400 bedrijven op een wachtlijst voor netcapaciteitsupgrades. In sommige regio’s bedraagt de wachttijd meer dan vijf jaar. Investeren in flexibiliteit kan een omweg bieden, zodat bedrijven kunnen blijven uitbreiden zonder te hoeven wachten. Vanaf 1 april 2025 komt er een nieuwe overheidssubsidie beschikbaar om bedrijven met een gecontracteerd netvermogen van minstens 100 kW te helpen onafhankelijk advies in te winnen en flexibiliteitsmaatregelen te implementeren.

Wat dekt de subsidie? De subsidie ondersteunt bedrijven in drie fasen:

1. Flexibiliteitsscan – tot €10.000
   Een neutrale energie-audit die het huidige verbruik, knelpunten en mogelijke verbeteringen identificeert. COMCAM voert deze scans onafhankelijk uit, zonder commercieel belang in de daaropvolgende technologieën.
2. Haalbaarheidsstudie – tot €125.000
   Een uitgebreide analyse die de technische en financiële haalbaarheid van voorgestelde oplossingen onderzoekt, zoals batterijopslag, energiebeheersystemen of slimme regelingen. Deze fase zorgt voor gedegen besluitvorming op basis van gegevens.
3. Implementatie
   Bewezen maatregelen komen in aanmerking voor investeringssteun, op voorwaarde dat de netbeheerder bevestigt dat ze de lokale congestie verminderen.

Voorbeelden van mogelijke maatregelen

1. Batterijopslagsystemen
Met batterijopslagsystemen kunnen bedrijven zelf opgewekte stroom (bijvoorbeeld van zonnepanelen) opslaan en gebruiken tijdens piekuren, waardoor ze minder afhankelijk worden van het elektriciteitsnet.

Voorbeeld: Een tuinbouwbedrijf slaat overdag zonne-energie op en gebruikt deze ’s nachts om zijn kweeklampen van stroom te voorzien.

Let op: Batterijopslag is kapitaalintensief. De business case is sterk afhankelijk van de volatiliteit in onbalansmarkten en netwerktariefstructuren. Een neutrale kosten-batenanalyse is essentieel.

2. Slim opladen van voertuigen en apparatuur
Het slim plannen van het opladen van EV’s of machines, vooral tijdens uren met lage tarieven, kan de druk op het elektriciteitsnet aanzienlijk verlichten.

Voorbeeld: Een distributiecentrum stelt het opladen van vorkheftruckbatterijen uit tot na 22.00 uur, zodat de belasting op het elektriciteitsnet lager is en de tarieven lager.

Let op: Coördinatie met operationele processen is essentieel. Investeringen vooraf in infrastructuur en controles moeten gerechtvaardigd worden door besparingen op lange termijn.

3. Procesaanpassing en gedragsverandering
Energie-intensieve processen kunnen worden verschoven naar daluren of gelijkmatiger over de dag worden gespreid.

Voorbeeld: Een bakkerij verschuift het voorverwarmen van ovens van 6 uur ’s ochtends naar 10 uur ’s ochtends om opstoppingen op het elektriciteitsnet in de ochtend te voorkomen.

Let op: Schijnbaar eenvoudige veranderingen kunnen gevolgen hebben voor werkschema’s, logistiek en klantverplichtingen. Scenariomodellering is van vitaal belang.

4. Warmte- en koudeopslag (WKO)
Warmte of koude kan worden opgeslagen in geïsoleerde tanks of bouwmassa en later worden gebruikt. Dit ontkoppelt energieopwekking van de onmiddellijke vraag.

Voorbeeld: Een koelinstallatie koelt het water ’s nachts en gebruikt het overdag om te koelen.

Let op: WKO vereist een aanzienlijke fysieke ruimte, hoge isolatienormen en procescompatibiliteit. Besparingen variëren per toepassing.

5. Energiebeheersystemen (EMS)
Een EMS biedt realtime inzicht in en geautomatiseerde controle over het energieverbruik. Het maakt dynamische verschuiving van de belasting en prioritering van apparatuur mogelijk.

Voorbeeld: Een productiefabriek gebruikt EMS om niet-essentiële machines tijdelijk uit te schakelen wanneer netwaarschuwingen piekcongestie signaleren.

Let op: Integratie in bestaande systemen kan complex zijn. Bovendien hangt het succes af van het vermogen en de bereidheid van een bedrijf om processen aan te passen.

6. Overeenkomsten voor het delen van capaciteit en virtuele energiehubs
Bedrijven kunnen samenwerken met collega’s in de buurt om capaciteit uit te wisselen of te herdistribueren via contractuele afspraken of platformen voor netcoördinatie.

Voorbeeld: Een voedselverwerker sluit een overeenkomst met een naburige koelfabriek om het overschot aan zonne-energie te delen.

Let op: Juridische structurering, IT-integraties en op elkaar afgestemde stimulansen zijn allemaal noodzakelijk. Resultaten zijn sterk afhankelijk van de context.

Wat is een congestieserviceprovider (CSP)?

Een Congestion Service Provider (CSP) is een gecertificeerde intermediair die flexibele vermogenscapaciteit van bedrijven bundelt en beschikbaar stelt aan netbeheerders. Wanneer er sprake is van lokale netcongestie, ontvangt de CSP een signaal van de netbeheerder en kan zij automatisch vooraf overeengekomen flexibiliteit activeren.

Voorbeeld: COMCAM ontvangt een waarschuwing van de netbeheerder dat er druk ontstaat op een lokaal netsegment. Op basis van vooraf ingestelde protocollen wordt een batterijsysteem tijdelijk ontladen en worden geplande laadmomenten uitgesteld.

Voor deelnemende bedrijven biedt een CSP onder meer de volgende voordelen:

• Geen noodzaak om zelf het elektriciteitsnet te bewaken of aan te sturen
• Financiële vergoeding voor het beschikbaar stellen van flexibel vermogen
• Versterking van de regionale energievoorzieningszekerheid

Waarom werken met COMCAM?

COMCAM is meer dan een gecertificeerde congestieserviceprovider – we zijn een volledig onafhankelijke energiepartner voor grote en groeiende bedrijven. Onze rol gaat verder dan operationele flexibiliteit. We helpen organisaties helder, strategisch en objectief te navigeren door de complexiteit van het moderne energielandschap. En dat doen we al meer dan 15 jaar.

We zijn gespecialiseerd in:

• Transparante analyse en scenariomodellering op maat van uw sector en doelstellingen
• Monte Carlo-simulaties om risico’s en variabiliteit in energie-investeringsbeslissingen te kwantificeren
• Strategische ondersteuning afgestemd op uw financiële en duurzaamheidsambities
• Objectieve technologieselectie – we verkopen geen hardware of leveranciersoplossingen
• Full-service begeleiding bij subsidieaanvragen en implementatie

Onze analyses gaan verder dan eenvoudige ROI-berekeningen. We simuleren toekomstige omstandigheden op de energiemarkt, evalueren meerdere paden en houden rekening met onzekerheid in prijsstelling, regelgeving en bedrijfsgroei. Zo scheppen we duidelijkheid – en vertrouwen – in uw energiestrategie.

Tijdsgevoelige subsidie De nieuwe regeling werkt op basis van “wie het eerst komt, het eerst maalt”. Zodra het budget is uitgeput, kunnen geen aanvragen meer worden geaccepteerd. Hoewel er na 2026 een vervolgronde kan komen, zijn er geen garanties. Vroegtijdige actie is aan te raden.

Conclusie

Energieflexibiliteit is niet langer een nicheonderwerp – het is een strategische noodzaak. Bedrijven die hun verbruikspatronen kunnen aanpassen, zullen niet alleen operationele veerkracht winnen, maar ook een sterkere positie in een beperkte netwerkomgeving. In een snel veranderende energiemarkt kunnen de oplossingen van gisteren echter de verzonken kosten van morgen zijn. Strenge, neutrale analyses vormen de basis van elke goede beslissing.

Wilt u weten waar uw kansen liggen? Neem contact op met COMCAM voor een vrijblijvend intakegesprek of vraag een FlexScan aan.