Elke horeca- of detailhandelaar die wil uitbreiden of investeren in duurzaamheid zal onvermijdelijk een grote hindernis tegenkomen: netverzadiging. Of u nu van plan bent om extra koeleenheden in uw supermarkt te installeren, de keuken van uw restaurant te elektrificeren of EV-oplaadpunten voor uw klanten te voorzien, u kunt geschokt zijn als u van uw netbeheerder hoort dat er geen extra stroomaansluiting beschikbaar is – het elektriciteitsnet is “vol”.

Dit is geen ver toekomstscenario – het is nu al een dringende realiteit. Bijna elke regio in Nederland heeft te maken met capaciteitstekorten op het elektriciteitsnet. In deze overbelaste gebieden zijn netbeheerders gedwongen om beperkingen op te leggen, wat betekent dat grootverbruikers mogelijk niet de volledige capaciteit kunnen gebruiken die ze nodig hebben of overtollige hernieuwbare energie aan het net kunnen terugleveren. Naar schatting staan momenteel ongeveer 10.000 bedrijven – waaronder veel horecabedrijven – op een wachtlijst voor toegang tot het elektriciteitsnet.

Grote uitbreidingen van het elektriciteitsnet zullen naar verwachting pas rond 2032-2035 klaar zijn. Tot die tijd zullen ondernemers moeten leren hoe ze door de file van ons elektriciteitsnetwerk moeten navigeren. De implicaties zijn duidelijk: uitbreiden, verhuizen of duurzaamheidsinitiatieven nemen is misschien gewoon niet haalbaar – tenzij u proactieve maatregelen neemt.

Het net is vol: Wat is netcongestie?

Netcongestie verwijst naar een overbelasting van het elektriciteitsnetwerk – in wezen is de vraag groter dan de capaciteit van het netwerk om stroom te leveren. Nederland elektrificeert in hoog tempo – van verwarming en koken tot transport – maar de netwerkinfrastructuur heeft geen gelijke tred gehouden. Als gevolg hiervan hebben netbeheerders in veel regio’s capaciteitsstops afgekondigd: bedrijven kunnen geen zwaardere aansluitingen krijgen en uitbreidingsaanvragen komen op een groeiende wachtlijst te staan.

Voor grote commerciële aansluitingen (>3×80 A) verschijnt nu ongeveer driekwart van het land in oranje of rood op de nationale netcapaciteitskaart. In de praktijk betekent dit dat u misschien geen nieuwe oven of vriezer van stroom kunt voorzien of uw overtollige zonne-energie niet aan het net kunt verkopen. Dit belemmert zowel bedrijfsgroei als broodnodige duurzaamheidsinvesteringen.

Hoewel netbeheerders wettelijk verplicht zijn om voldoende capaciteit te leveren aan alle gebruikers, kost het versterken van het net tijd – in sommige gevallen jaren. Kritieke projecten (zoals ziekenhuizen of nieuwbouwprojecten) krijgen voorrang, waardoor de meeste bedrijven in de wachtkamer blijven staan. Dit heeft in heel Nederland tot economische knelpunten geleid: een overbelast elektriciteitsnet vertraagt bedrijfsplannen en brengt in sommige gevallen horeca- en retailactiviteiten tot stilstand. Gelukkig zijn er praktische strategieën die u kunt implementeren – zelfs voordat de netverzwaringen zijn voltooid.

Wat kunt u nu doen? Vier strategische oplossingen voor horeca en detailhandel

Hoewel de congestie van het elektriciteitsnet een serieuze uitdaging vormt, staan ondernemers verre van machteloos. Als u van plan bent uw bedrijf te laten groeien of duurzamer te maken, overweeg dan deze vier slimme strategieën die u kunnen helpen de energie die u nodig hebt veilig te stellen – of beter gebruik te maken van wat u hebt.

Optimaliseer uw energieverbruik

Begin met het verkrijgen van inzicht in uw huidige energieverbruik en zoek naar manieren om dit te verminderen of te verschuiven. Overweeg het inschakelen van een gekwalificeerde energieadviseur – zoals COMCAM – om uw verbruikspatronen te analyseren en verbruikspieken te identificeren. In veel gevallen kunnen energiebesparende maatregelen en efficiëntere apparatuur de piekvraag voldoende verlagen om binnen uw bestaande aansluitlimieten te blijven.

U kunt energie-intensieve activiteiten ook verplaatsen naar daluren of ze gelijkmatiger over de dag verdelen. Laad bijvoorbeeld koelsystemen ’s nachts op of laat vaatwassers draaien na sluitingstijd. Vermijd overschrijding van uw gecontracteerde capaciteit; er bestaan verschillende creatieve oplossingen om pieken in de vraag af te vlakken. Denk hierbij aan het gebruik van kleine generatoren of batterijsystemen om tijdelijke pieken op te vangen, of het verschuiven van een deel van uw energieverbruik naar periodes met weinig vraag.

Het resultaat: minder druk op het elektriciteitsnet, lagere energiekosten en vaak een kleinere ecologische voetafdruk.

Communiceer met uw netwerkbeheerder

Accepteer “geen capaciteit” niet als het laatste woord. Neem contact op met uw netbeheerder en informeer naar oplossingen op maat. In sommige gevallen kunt u een aangepast transportcontract afsluiten, waarbij u meer stroom mag gebruiken tijdens daluren en minder tijdens piekuren. Deze zogenaamde “capaciteitsbeperkende contracten” (of “peak shaving” overeenkomsten) geven u toegang tot extra stroom wanneer het net minder belast is.

Andere opties zijn dynamische contracten waarbij uw verbruik op verzoek tijdelijk wordt verminderd wanneer het elektriciteitsnet onder druk staat. Deze regelingen verschillen per regio en netbeheerder, dus bespreek wat het beste zou kunnen werken voor uw specifieke behoeften.

Het is ook van cruciaal belang om zo snel mogelijk op de wachtlijst voor netverzwaringen te komen – zelfs als u te horen krijgt dat de wachtrij lang is. Hoe eerder u een zwaardere aansluiting aanvraagt, hoe eerder u in aanmerking komt als er capaciteit beschikbaar komt.

Overweeg kadastrale splitsing (meerdere verbindingen)

Deze minder conventionele, maar soms levensvatbare strategie houdt in dat u uw eigendom juridisch onderverdeelt in afzonderlijke percelen of adressen. Het idee is dat meerdere kleinere aansluitingen haalbaarder kunnen zijn dan één grote.

Netbeheerders passen strengere beperkingen toe op grote verbruikers, terwijl kleinere gebruikersaansluitingen (<3×80 A) vaak sneller en gemakkelijker goed te keuren zijn. Door uw belasting te spreiden over bijvoorbeeld twee aparte 3×80 A-aansluitingen in plaats van één zware aansluiting, kunt u mogelijk voldoende capaciteit krijgen voor uw uitbreiding.

Let op: dit is een complexe en kostbare maatregel waarvoor vergunningen en wettelijke aanpassingen nodig zijn. Elke sectie moet afzonderlijk aan veiligheidsnormen voldoen (bijv. een eigen meterkast en inspectiecertificaten). Kadastrale splitsing moet worden gezien als een laatste redmiddel als alle andere wegen zijn uitgeput. Win altijd deskundig juridisch en technisch advies in voordat u deze weg inslaat.

Capaciteit delen met anderen ( energie uitwisselen of cable pooling)

Kijk verder dan uw eigen gebouw. Misschien gebruikt een ander bedrijf op uw bedrijventerrein elektriciteit op verschillende momenten van de dag. In dat geval kunt u misschien capaciteit delen: het ene bedrijf werkt vooral ’s ochtends, het andere ’s avonds, zodat u samen optimaal gebruik kunt maken van één zware aansluiting zonder het elektriciteitsnet te overbelasten.

Dergelijke samenwerkingsverbanden kunnen worden geformaliseerd via cable pooling – het gedeelde gebruik van een netaansluiting door meerdere opwekkers of verbruikers. Een locatie met zowel zonnepanelen als een windturbine kan bijvoorbeeld één aansluiting gebruiken, waarbij de twee energiebronnen elkaar aanvullen.

Als MKB-bedrijf dat zonne-energie opwekt, kunt u profiteren door uw opwek te combineren met uw eigen verbruik of dat van een buur. Door een aansluiting te delen kunt u het gebruik van het elektriciteitsnet maximaliseren terwijl u de kosten en vertragingen van het verkrijgen van een tweede aansluiting vermijdt.

Een andere optie is het aanleggen van een directe stroomlijn tussen uw bedrijf en een nabijgelegen grootverbruiker. Als u een overschot aan elektriciteit hebt (of een tekort), kunt u rechtstreeks stroom uitwisselen en zo het openbare net omzeilen.

Deze samenwerkingsverbanden vereisen de juiste overeenkomsten en vaak voorafgaande goedkeuring van de netbeheerder, maar ze kunnen een cruciale workaround bieden terwijl er wordt gewacht op infrastructuurupgrades op lange termijn.

Voor nog meer oplossingen bij netcongestie, lees dit artikel.

Hoe kan COMCAM u ondersteunen?

Netcongestie is een complex probleem, maar u staat er niet alleen voor. COMCAM kan u adviseren over de juiste oplossingen voor uw situatie – van slimme besparingsplannen tot innovatieve contractvormen – en dat doen we vanuit onze unieke aanpak van Energy Portfolio Management. We begrijpen de uitdagingen waar u als horecaondernemer of retailer tegenaan loopt. Als onafhankelijke energiepartner (en officiële partner van Koninklijke Horeca Nederland) werkt COMCAM dagelijks met ondernemers in de horeca en retail om inzicht te krijgen in hun energieverbruik en de kosten structureel te verlagen. Wij zijn géén energieleverancier maar een onafhankelijke adviseur, wat ons de ruimte geeft om écht in uw belang te handelen. Zo passen we slimme strategieën toe die voor u voordeel opleveren – van maatwerk op basis van uw energieprofiel tot het optimaliseren van de aansluitcapaciteit per locatie.

Heeft u bijvoorbeeld uitbreidingplannen maar krijgt u nul op het rekest van de netbeheerder? Wij bekijken welke alternatieve netstrategieën mogelijk zijn en kennen alle ins en outs van energiecontracten, terugleveringsregelingen en flexibiliteitsopties. Ook kunnen we u helpen met het voorbereiden van gesprekken met de netbeheerder of het aanvragen van speciale contracten. Onze experts denken in oplossingen: hoe kunt ú groeien of verduurzamen binnen de beperkingen van het huidige net? Soms is dat een tijdelijke noodaggregaat, soms een slimme koppeling van zonnepanelen en verbruik (cable pooling), of juist deelname in een congestiemanagement-programma. Dankzij onze ervaring – we hebben al honderden ondernemers geholpen om hun energievoorziening toekomstbestendig te maken – kunnen we voor vrijwel elke situatie een plan op maat maken.

Laat netwerkcongestie uw ambities niet in de weg staan.

Met de juiste kennis en creativiteit is er vaak meer mogelijk dan op het eerste gezicht lijkt. Begin op tijd met energieplanning en zoek steun bij experts als COMCAM. Zo zorgt u dat uw zaak blijft draaien en groeien – zelfs als het stroomnet piept en kraakt.

Wilt u persoonlijk advies of een kijkje in uw mogelijkheden? Neem dan gerust contact op met COMCAM. Samen vinden we de stroom voor uw toekomst!