English
Nederlands
Wereldwijd
Nederland
United Kingdom
Van Noord Growers, een tomaten en komkommerteler in Zeeland, ervaart aan alle kanten de uitdaging van een snel veranderende tuinbouwsector: de vraag naar elektriciteit neemt toe, terwijl het netwerk nog niet overal op deze belasting is voorbereid. Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke en wettelijke druk om energievoorziening te verduurzamen en het gasgebruik te beperken. Om hierop in te spelen zoekt Van Noord samen met COMCAM naar slimme oplossingen op het gebied van energieopwekking, opslag en flexibiliteit op het net.
Netcongestie in de tuinbouw: een nieuw en groeiend probleem
Tien jaar geleden was netcongestie in de tuinbouw een nog onbekend begrip. Maar ook in deze sector is de afgelopen jaren de vraag naar elektriciteit enorm toegenomen. Veel bedrijven stappen over op LED-belichting en warmtepompen, terwijl er tegelijk steeds meer (drijvende) zonnepanelen op kassen of de naastgelegen regenwaterbassins worden geplaatst.
Telers vragen niet alleen meer stroom, maar leveren op zonnige dagen en tijdens de ochtend- en avondpiek wanneer de vraag naar elektriciteit hoger is en er minder zonlicht is, ook grote hoeveelheden terug. Jeffry van Noord is mede-eigenaar van Van Noord Growers in Sirjansland en bestuurslid van Glastuinbouw Nederland voor de regio Brabant-Zeeland. Hij legt de reden voor de samenwerking met COMCAM uit: “Netcongestie is in die zin iets nieuws, dat was er tien jaar geleden nog niet. En dan is er ook andere expertise nodig om dat opgelost te krijgen.” Als de flexibiliteit bij Van Noord Growers nodig is voor het oplossen van netcongestie, zorgt COMCAM als Congestie Service Provider (CSP) ervoor dat deze tijdig en effectief wordt ingezet.
Tuinders beschikken vaak al over een zware aansluiting, maar die wordt doorgaans vooral gebruikt voor teruglevering in plaats van afname. Door de landelijke afnamecongestie lopen veel tuinders echter tegen grenzen aan: ze kunnen niet altijd de gewenste verduurzamingsstappen zetten, zoals het installeren van warmtepompen om gasverbruik te verminderen. Dat maakt investeren in duurzaamheid complex en kan uitbreidingsplannen flink vertragen. Bij Van Noord Growers blijft verduurzaming wel een belangrijk speerpunt, maar dan met zorgvuldige, doordachte stappen die in de juiste volgorde worden gezet.
Telers als essentieel onderdeel van de oplossing
Tegelijkertijd kunnen tuinders juist een belangrijke rol spelen in het verhelpen van netcongestie. Doordat zij tijdens de ochtend- en avondpieken flexibel kunnen inspelen op de vraag en aanbod van stroom, kunnen zij bijdragen aan het balanceren van het net. Met slimme inzet van installaties, zoals WKK’s, kunnen zij naast verduurzaming van hun eigen bedrijfsvoering, ook actief helpen om de druk op het elektriciteitsnet te verlichten.
Dat belang wordt ook onderstreept door netbeheerder TenneT, die bedrijven in Noord-Holland (waaronder kassen met WKK’s) oproept om voorlopig niet volledig van het gas af te gaan. Hun installaties spelen een sleutelrol bij het ondersteunen van de elektriciteitsproductie op momenten dat het net onder druk staat. Tuinders zijn daarmee niet alleen grootverbruikers, maar ook een essentieel onderdeel van de oplossing voor de groeiende netcongestie.
Flexibiliteit en transportcapaciteit als oplossing
De samenwerking tussen Van Noord Growers, ook wel bekend met de oude bedrijfsnaam D.T. van Noord Tomaten B.V., en COMCAM begon met deze uitdagende casus. Samen is er nagedacht over flexibiliteit en transportcapaciteit van energie. Jeffry van Noord is blij met de samenwerking: “Ik krijg simpelweg niet alle problemen in mijn eentje opgelost; daar heb ik hulp bij nodig. COMCAM biedt deze hulp. Het probleem is groot, omdat netcongestie voor ons echt iets nieuws is en het oplossen ervan veel tijd kost en specialistische kennis vraagt.”
“De tuinbouw is complex en je moet zorgvuldig stappen zetten; dat kunnen we niet zonder een partij die de route kent en meedenkt.” COMCAM heeft ervaring met netcongestie en de regio. Hierdoor zijn ze een fijne sparringspartner en nemen ze werk uit handen. Samen kom je tot de beste oplossingen.” Door samen te kijken naar oplossingen die zijn afgestemd op de lokale situatie, wist COMCAM voor Van Noord Growers een potentieel probleem om te zetten in een praktische kans.
Kennis en ervaring in de regio
Bij COMCAM speelt kennis van regionale omstandigheden een grote rol in het ontwikkelen van oplossingen. Machiel Joosse, manager business development bij COMCAM, ziet dat dagelijks in de praktijk: “Netcongestie is een landelijk probleem, maar lokaal sterk afhankelijk van de netinfrastructuur en de combinatie van vraag en aanbod in een regio. We zien in de praktijk dat oplossingen voor congestie vaak niet zomaar één op één te kopiëren zijn maar een complexe puzzel zijn waarin ook de bedrijfsprocessen en regelgeving een belangrijke rol spelen met kennis van de lokale context.”
Voor Jeffry van Van Noord Growers is de samenwerking met COMCAM precies hetgeen waar ze naar zochten: een regionale partner met lokale kennis en ervaring.
“Netcongestie is nieuw voor ons en vraagt om een maatwerkoplossing. Je zoekt dus een partij die vanuit die betrokkenheid en ervaring mee kan denken. COMCAM is zo’n partij.”
De duurzame druk
Naast de technische uitdagingen bestaat er ook maatschappelijke druk vanuit de omgeving om duurzamer te werken en van het gas af te gaan. Sadaf Bashir houdt zich hier als Portfolio Manager bij COMCAM mee bezig. “Van Noord Growers speelt hier actief op in en heeft samen met twee andere tuinbouwbedrijven een duurzame biomassacentrale gebouwd, die warmte en CO₂ levert voor de kassen.” Deze centrale draait sinds 2018 en voorziet in een groot deel van de energie- en CO₂-behoefte, zonder afhankelijkheid van derden. Het is een lange termijn oplossing, maar met een maximumcapaciteit en afhankelijk van voldoende biomassa. “Dit geeft goed aan dat oplossingen per regio maatwerk vereisen; het is niet haalbaar dat heel Nederland volledig op biomassa overstapt.”
Sadaf vervolgt: “Duurzaamheid is voor zowel onze klanten als voor COMCAM een belangrijke prioriteit. Tegelijkertijd brengt verduurzaming vaak hogere kosten met zich mee. Grote investeringen en technieken zoals Warmte-Kracht-Koppeling (WKK’s) en biomassacentrales zijn duurder dan het alternatief gas, en ook de prijzen van biomassa en installaties stijgen. Juist daarom is het belangrijk om zorgvuldig af te wegen hoe WKK en biomassa optimaal worden benut, zodat economische én duurzame doelstellingen worden bereikt. COMCAM voelt zich medeverantwoordelijk voor deze transitie en ondersteunt als onafhankelijke partner bij het doorrekenen van complexe scenario’s, het uitvoeren van gedetailleerde rendementsanalyses en het adviseren over de juiste keuzes.”
Daarnaast spelen WKK’s een cruciale rol in het verminderen van netcongestie. Doordat WKK-installaties lokaal warmte én elektriciteit opwekken, wordt de belasting van het elektriciteitsnet verlaagd en ontstaat er meer flexibiliteit in de energievoorziening. Dit maakt het mogelijk om pieken beter op te vangen en energie slimmer te verdelen. Op die manier dragen WKK’s niet alleen bij aan de verduurzaming, maar ook aan een stabieler en toekomstbestendiger energienet.
Naast de biomassacentrale onderzoekt Van Noord Growers ook andere duurzame opties. Jeffry legt uit: “We kijken naar warmtepompen, koude- en warmteopslag en batterijen. En sturen nu zelf actief op energie-inkoop en -verbruik om meer duurzame warmte in te zetten. Door deze combinatie van maatregelen willen we onze energievoorziening op termijn volledig uit hernieuwbare bronnen halen.”
Slimme combinaties van duurzame bronnen
Het uiteindelijke doel van Van Noord Growers: energie volledig uit duurzame bronnen halen. Kassen hebben een grote warmtebehoefte en het gebruik van gas moet worden verminderd. Er zijn verschillende mogelijkheden waarbij een combinatie de ideale situatie zou zijn. Een deel van de warmte wordt geleverd door de bestaande biomassacentrale, maar er wordt ook gekeken naar warmtepompen, koude- en warmteopslag (WKO) en andere opslagmogelijkheden.
Voor elektriciteit zijn er twee opties: zelf produceren of afnemen van het net, waarbij beide keuzes voor- en nadelen hebben. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijkheid om zelf opgewekte stroom terug te leveren aan het net of op te slaan in batterijen. Bij de keuzes voor hernieuwbare energiebronnen, zoals zon, wind of water, speelt netcongestie een belangrijke rol. De flexibiliteitsmogelijkheden, zoals thermische opslag, WKK-sturing en batterijopslag, zijn een belangrijk onderdeel om de volgende stappen te kunnen zetten.
De oplossing ligt in simpele, kleine technieken
Van Noord Growers is ervan overtuigd dat bedrijven zoveel mogelijk zelfvoorzienend moeten zijn.
“Netcongestie is een probleem, maar we kunnen tegenwoordig veel zelf: als bedrijf heb je enige vorm van flexibele energie. Daarom is het cruciaal dat bedrijven nadenken over wat ze zelf kunnen doen en welke acties binnen hun eigen invloedssfeer liggen, zodat ze zo zelfvoorzienend mogelijk worden. COMCAM zag precies waar wij zelf invloed op hebben en speelde hierop in met een goede oplossing.”
Machiel: “Soms kunnen bedrijven een deel van hun congestieproblemen intern oplossen met relatief eenvoudige technieken zoals het flexibeler inzetten van warmtepompen. COMCAM ondersteunt als onafhankelijke partner bij dit proces door de huidige situatie te analyseren en samen met het bedrijf te bepalen welke stappen haalbaar zijn met bestaande installaties. Zo helpt COMCAM organisaties juist om zelfstandig en kostenbewust keuzes te maken voor haalbare en betaalbare energie, in plaats van direct in dure, ingewikkelde oplossingen te stappen.”
Bent u op zoek naar een energiepartner met kennis uit de regio? Neem dan contact met ons op en ontdek wat COMCAM voor uw organisatie kan betekenen.