English
Nederlands
Wereldwijd
Nederland
United Kingdom
Zorginstelling Amarant maakt serieus werk van de verduurzaming van de energievoorziening. Met partner COMCAM en energieleverancier SEFE Energy streeft Amarant naar CO2-neutraliteit en maximale energiebesparing. Met Energie Portfolio Management, een uitgebreid Energie Beheer Systeem en 100% groene stroom wil Amarant zijn ambitie als koploper in de zorgsector waarmaken.
Stichting Amarant is een zorginstelling voor mensen met een (lichte) verstandelijke beperking, autisme of hersenletsel, met verschillende locaties in Noord-Brabant. De 5000 medewerkers en 2000 vrijwilligers bieden verschillende vormen van zorg aan ongeveer 5000 cliënten in alle leeftijden. Waaronder wonen, behandeling en begeleiding in werk en dagbesteding. De organisatie heeft 430 gebouwen met woonvoorzieningen, kantoorgebouwen, scholen, zwembaden, een drukkerij, een bakkerij, winkels en allerlei werkplaatsen.
Amarant wil verduurzamen en verantwoord omgaan met energie. De zorginstelling heeft de Green Deal 3.0 voor de zorg getekend en zich daarmee het ambitieuze doel gesteld in 2030 de CO2-uitstoot te reduceren met 55% ten opzichte van 2008. In 2050 moet die CO2-reductie 100% zijn. Om deze doelstelling te realiseren, is Amarant een bijzondere samenwerking aangegaan met COMCAM Energy en energieleverancier SEFE Energy (Securing Energy For Europe). De dienstverlening van COMCAM Energy omvat Energie Portfolio Management, het gebruik van het energiemanagementsysteem Energy Intelligence voor monitoring, de inkoop van energie en advisering over energiebezuinigingen. Dankzij COMCAM kwam Amarant in contact met SEFE Energy, dat sinds 1 januari 2024 100% Nederlandse groene stroom en daarnaast gas levert. In september 2024 werd het contract voor drie jaar verlengd.
100% groene stroom
De panden van Amarant hebben 1046 elektra-aansluitingen voor kleinverbruik, ongeveer 50 grootverbruik aansluitingen en 682 gasaansluitingen. Jelle de Wit, projectleider Duurzaamheid en Energie van Amarant, is ingenomen met de bijzondere samenwerking met COMCAM en SEFE Energy. “We hebben heel bewust gekozen voor 100% groene stroom en betalen daar meer dan een ton extra per jaar voor. Daarnaast willen we ons hele portfolio verduurzamen. Daarvoor moeten we weten waar we staan en COMCAM helpt ons dat inzichtelijk te maken met hun Energy Intelligence systeem. Via dat systeem krijgen we maandelijkse rapportages van iedere locatie, elk cluster en alle divisies. Daarin wordt op ons verzoek nu ook het verbruik per vierkante meter meegenomen.”
Inzicht in energiegebruik
Voor de 50 grootverbruik aansluitingen is een energiebeheerssysteem (EBS) verplicht. Om meer inzicht te krijgen in het energiegebruik in alle locaties heeft Amarant het EBS uitgebreid naar de kleinverbruik aansluitingen. De Wit: “We willen over de hele linie een reductie van de uitstoot realiseren. De rapportages van COMCAM gaan we gebruiken om het gedrag van onze bewoners en medewerkers te leren kennen en er vervolgens op gaan sturen. Het energiegebruik van bewoners en medewerkers speelt een cruciale rol in ons totale verbruik.” Behalve naar het verbruik per vierkante meter, kijkt Amarant via het EBS naar de leeftijd van de gebouwen, de ingestelde temperaturen, de buitentemperaturen, gebruikspatronen en energiebezuinigingsmogelijkheden.
“Amarant was op zoek naar een totaaloplossing: een gunstig energiecontract en daarnaast mogelijkheden om CO2-uitstoot te reduceren en energie te besparen,” zegt Nadia Poortvliet, Head of Portfolio Management bij COMCAM Energy. “Ze gebruiken Energy Intelligence van COMCAM, een volledig energiebeheersysteem om het energieverbruik op al hun locaties in kaart te brengen. Met dat systeem lezen we alle meters en sensoren van Amarant uit en rapporteren daar maandelijks over. Dat geeft hun de mogelijkheid om het energiegebruik te beïnvloeden, tot op het niveau van een appartement.”
Green Deal in de zorg
John van Kuijk is directeur van de divisie Wonen in de wijk van Amarant en waarnemend directeur Services, waar het energiecontract onder valt. Hij was er vooral op gericht een goed nieuw energiecontract af te sluiten. Een contract dat Amarant zekerheid voor de toekomst zou geven, dat ook financieel aantrekkelijk was en mogelijkheden zou bieden om de duurzame ambities van de zorginstelling te realiseren. Van Kuijk: “In die zoektocht kwam de combinatie COMCAM en SEFE Energy als beste uit de bus. COMCAM was al de partner die ons begeleidde in energievraagstukken en heeft ons in contact gebracht met SEFE Energy. Met dit contract – dat ons voorziet van 100% groene stroom – hebben we al een belangrijke mijlpaal binnen de Green Deal in de zorg bereikt. We liggen goed op schema.”
Energiegedrag beïnvloeden
De volgende stap is, bewoners en medewerkers van Amarant bewust maken van het energieverbruik, dit is volgens Van Kuijk lastiger te realiseren. “Daarvoor zetten we nu de eerste stap, dat is inzicht krijgen in het energiegebruik in alle voorzieningen, woningen, werkruimtes, kantoren, noem maar op. Want als je mensen bewuster met energie om wilt laten gaan, moet je wel eerst weten waar dat nodig is. Met de data uit het Energie Intelligence-systeem kunnen we analyses maken en gericht bijsturen. We hebben meer dan 400 panden en in sommige daarvan kunnen wel dertig mensen wonen. Voorheen hadden we geen goed zicht op wat er zich in zo’n pand qua energie afspeelde, nu kunnen we het op unitniveau zien. Op basis van die data willen we een cultuurverandering op gang brengen. Dat is nieuw voor ons en daar gaan we nu ervaring mee opdoen. We kiezen bewust voor een positieve benadering van bewustwording, bijvoorbeeld door energiebesparing te stimuleren met leuke challenges.”
Met de data kunnen we ook vergelijkingen maken tussen locaties en de oorzaken van de verschillen analyseren, zegt Van Kuijk. “Als er in een bepaalde woning veel meer energie wordt gebruikt dan in vergelijkbare woningen, dan heeft dat een oorzaak. Werkt de thermostaat niet goed? Is de ruimte slecht geïsoleerd? Staat er vaak een elektrische kachel aan? Daar kunnen we gerichte maatregelen voor inzetten.”
“’Jullie stoken te veel, dat moet naar beneden.’ Maar op de temperatuur op kamers van de cliënten kunnen we en willen niet rechtstreeks sturen. Die kamers hebben vaak een eigen thermostaat en de bewoners hebben daarin keuzevrijheid.”
“Je stookt te veel”
Het beïnvloeden van de bewustwording van bewoners en medewerkers is volgens Jelle de Wit, niet alleen de grootste component in energiebesparing, maar ook de moeilijkste. “Voor de algemene ruimten als kantoren, woonkamers in de woonvoorzieningen, werkplaatsen en dergelijke hebben we een temperatuurbeleid met regels voor thermostaatinstellingen. Voor die ruimtes kan ik zeggen: ‘Jullie stoken te veel, dat moet naar beneden.’ Maar op de temperatuur op kamers van de cliënten kunnen we en willen niet rechtstreeks sturen. Die kamers hebben vaak een eigen thermostaat en de bewoners hebben daarin keuzevrijheid, die wij niet willen en mogen inperken. Ze huren een kamer, appartement of studio van ons en achter die deur hebben wij het niet voor het zeggen. We merken soms dat bewoners de indruk hebben dat Amarant de kosten toch wel draagt, wat kan leiden tot ondoordacht energiegebruik, zoals het langdurig openlaten van ramen terwijl de verwarming hoog staat. Als dat gebeurt gaan we het gesprek aan en houden we workshops op het niveau van cliënten om daarop in te spelen en ze bewust te maken.”
Ook het bewust maken van de medewerkers kan lastig zijn, zegt De Wit. “Medewerkers kunnen zeggen: ‘Ik ben hier om zorg te verlenen en kan niet overal op letten’. Maar over het algemeen zie ik wel dat medewerkers intrinsiek gemotiveerd zijn om ermee aan de slag te gaan. De mensen die op een locatie op dit punt de kar trekken, willen we een platform geven en anderen laten zien wat ze daar voor elkaar hebben gekregen. Dat werkt denk ik goed in de bewustwording. Ook dat kunnen we heel goed met de rapportages uit het EBS onderbouwen.”
Bewuste keuze voor een betere toekomst
Murat Bilgen, sales manager van SEFE Energy, zegt dat Stichting Amarant direct bijdraagt aan de energietransitie door voor 100% groene stroom te kiezen. “De elektriciteit die ze gebruiken is afkomstig uit hernieuwbare bronnen zoals zon en wind in Nederland. Daarmee verkleinen ze hun CO2-voetafdruk en maken ze een bewuste keuze voor een betere toekomst. Wij zien deze samenwerking echt als een partnership voor de lange termijn, met zowel Amarant als COMCAM, en ik ben er trots op dat we dit kunnen faciliteren als energieleverancier.”
Energie Portfolio Management
Bilgen: “COMCAM is voor ons een betrouwbare partner waar we al jaren zaken mee doen. Deze samenwerking met hen is waardevol omdat niet iedere intermediair weet wat energie portfoliomanagement is of kan dat goed aanbieden. Voor deze materie is een gedegen kennisniveau vereist, en COMCAM beschikt over expertise in de energiemarkt die zich onderscheidt door haar kwaliteit en diepgang. Dat is een voorwaarde voor goed energie portfoliomanagement, want dan kun je op het juiste moment energie inkopen op energie handelsbeurzen. Timing is daarbij de sleutel.” Ook Stichting Amarant kent Bilgen vanuit het verleden. “Wat Amarant voor mij bijzonder maakt, is dat het laat zien hoe maatschappelijk verantwoord ondernemen en duurzaamheid elkaar versterken in de praktijk. Door bewuste keuzes te maken, creëert Amarant een tastbare positieve impact op zowel mensen als milieu.”
Verdere verduurzaming
Met de keuze voor duurzame elektriciteit laat Amarant volgens Poortvliet van COMCAM zien dat ze koploper in hun branche zijn. “Daarnaast zijn ze met duurzame projecten in zonnepanelen en warmtepompen bezig steeds minder gas te gebruiken en de CO2-voetafdruk verder te verkleinen. Misschien lukt het niet om op alle locaties de CO2-uitstoot naar nul te krijgen, maar daarvoor gaan ze certificaten van andere organisaties kopen om daar per saldo wel uit te komen. Dat is een stap die de meeste organisaties in deze branche niet nemen, want dat kost gewoon geld. Dat maakt hen koploper en voor ons een fijne partij om mee samen te werken. Ze begrijpen de risico’s, en snappen dat je langer dan een jaar vooruit moet kijken en een planning moet maken voor een langere periode. Dat sluit perfect aan bij onze werkwijze. Hierdoor kunnen we de energie-inkoopstrategie van Amarant optimaal laten aansluiten op de bredere duurzaamheidsstrategie.”
“We zitten dus niet vast aan de volumes die we afnemen, wat je in de grootzakelijke markt vaak ziet. Dat je extra moet betalen als je minder afneemt.
De komende jaren wil Amarant de uitstoot van CO2 reduceren door steeds minder gas te gebruiken. De Wit: “Doordat we nu groene stroom hebben, zit de grote winst qua CO2-reductie in minder gas gebruik en elektrificatie. We brengen nu in kaart welke cv-ketels er in 2026 en 2027 vervangen moeten worden. En welke mogelijkheden er zijn om die te vervangen door een duurzame variant en wat daarvoor nodig is. Vorig jaar zijn er nog oude cv-ketels door nieuwe cv-ketels vervangen, dus dat proces loopt nog 15 jaar door. In sommige gebouwen is een warmtepomp gewoon niet haalbaar. Oude panden isoleren we waar mogelijk en we vervangen de verlichting door led.”
SEFE Energy heeft ons een flexibel contract aangeboden, in de zin dat we ons verbruik kunnen verlagen, zegt De Wit. “We zitten dus niet vast aan de volumes die we afnemen, wat je in de grootzakelijke markt vaak ziet. Dat je extra moet betalen als je minder afneemt. Nu denk ik niet dat we minder elektriciteit zullen afnemen, dat zal in de toekomst alleen meer worden door warmtepompen en elektrificatie. Maar ons gasgebruik zal hopelijk wel drastisch omlaag gaan.”
Fijne samenwerking
Alle drie partijen zijn content over hoe de samenwerking in de praktijk loopt. Bilgen van SEFE Energy zegt dat de lijnen kort zijn en het contact prettig. “De samenwerking tussen COMCAM en SEFE Energy verloopt al jarenlang uitstekend, waardoor Amarant in een soepele en goed afgestemde dienstverlening is terechtgekomen. Als portfoliomanager en leverancier zijn we goed op elkaar ingespeeld, waardoor we snel en efficiënt kunnen schakelen via telefoon, e-mail of WhatsApp wanneer dat nodig is.” De Wit van Amarant zegt dat het heel makkelijk schakelen is met SEFE Energy. “We hebben appartementen die soms door een cliënt gehuurd worden die wel de energierekening betaalt. Dan is er soms tijdelijke leegstand omdat een cliënt is vertrokken. In dat geval nemen wij de energierekening over. Een medewerker beheert het af- en aanmelden van aansluitingen, en dat verloopt soepel. Geen gedoe met boetes of administratieve rompslomp.” Ook Poortvliet is blij met SEFE Energy als partner in deze samenwerking. “We waarderen hun bijdrage in het realiseren van de energie-ambities van Amarant heel erg. Ik hoop dat we nog lang zo samen kunnen doorgaan en dat Amarant ons als sparringpartner zal blijven betrekken in hun plannen.”
Energiemanagement is een continu proces, zegt Poortvliet. “Het is niet meer iets waar je één keer naar kijkt als je contract afloopt. Je moet er constant mee bezig zijn omdat het enorm complex is geworden. Goede energievoorziening heeft echt met het voorbestaan van je bedrijf te maken. Het is gewoon een strategische asset geworden.”